Van ‘God is liefde’ naar ‘Liefde is God’

Wie dacht dat het Lazaristenklooster een ingeslapen instituut was, heeft het mis. Een nieuwe, jonge overste uit Indonesië brengt nieuw elan in Panningen. Hij wil er een internationaal centrum voor Lazaristen van maken, met oog voor de armen in de breedste zin van het woord. Dat kan uitstekend in tijden van ontkerkelijking. “De religie is echt niet verdwenen. Mensen die zeggen niet in God te geloven, zorgen toch voor elkaar. De liefde die zij geven, dat is God.”

Nog zestien oud-missionarissen wonen in het Lazaristenklooster dat bijna anderhalve eeuw geleden werd gebouwd. De vorige overste, Harrie Jaspers, is 80 en ging een paar jaar geleden met pensioen. Panningenaar Tjeu van Knippenberg (83) heeft een jaar lang vanuit Nijmegen de taken waargenomen.
Volgens het hoofdbestuur in Rome is de tijd echter nog lang niet aangebroken om het klooster te sluiten. Ze stuurden een nieuwe, 53 jaar jonge overste naar Panningen die de opdracht kreeg iets nieuws te beginnen.
En nu zit hij hier, Rafaël Isharianto uit Indonesië. Hij woont al vier jaar in Nederland. Op 1 juli kwam hij naar Panningen, daarvoor woonde hij in Berg en Dal. Hij werkt aan het laatste hoofdstuk van zijn proefschrift waarmee hij in Nijmegen wil afstuderen.
Zijn dissertatie gaat over de houding van middelbare scholieren in Soerabaja ten opzichte van de armen. “Die houding wordt niet zozeer gemotiveerd door religieuze overwegingen, maar meer vanuit sociale factoren.”

Internationaal huis
Zijn Nederlands is niet vloeiend, maar hij weet goed de juiste woorden te vinden. “Mijn plan was om na mijn afstuderen naar Indonesië terug te keren, maar ik werd vanuit Rome gevraagd om hier overste te worden.” Bovendien is dit zijn roeping. “Ik ben lid van de Lazaristen. Een internationale congregatie met 3.100 leden. En ik heb een verantwoordelijkheid richting deze congregatie.”
Voor deze leden wil hij graag in het klooster in Panningen een internationaal huis maken voor confraters uit verschillende landen om de Vincentiaanse aanwezigheid te versterken. “Maar het woord klooster gebruiken we niet. We noemen het een huis”, benadrukt Isharianto. “We zitten hier niet opgesloten, we moeten juist de straat op om de armen te helpen.” Samen met andere instanties willen ze hier in Panningen een centrum ontwikkelen om deze Vincentiaanse identiteit te versterken.

Voedselbank
Het huis is groot. Er is ruimte genoeg voor confraters uit andere landen. Isharianto noemt als voorbeeld de Filipijnen en Vietnam. “En het wordt volledig gericht op het dienen van de armen.” Het begrip armen benadert hij zo breed mogelijk. Hieronder vallen ook de zieken en de kwetsbaren.
Maar dit zijn allemaal doelen voor de lange termijn. Eerst moet worden onderzocht wie de meest kwetsbaren in de regio zijn en waar de nood het hoogst is. Dit wordt bekeken samen met de gemeente, de voedselbank en andere instanties. “Wij zijn slechts een onderdeel van de maatschappij”, zegt Isharianto bescheiden.
De groeiende groep armen kan een doelgroep zijn, maar ook de groeiende groep ouderen, de zieken en andere mensen in de knel.

Liefde
De ontkerkelijking staat deze ontwikkelingen allerminst in de weg. Afkomstig uit een gelovige natie als Indonesië, is de nieuwe overste niet geschrokken van het krimpende geloof. “Ik heb vijf jaar in Frankrijk gewoond, dus ik had enigszins een idee.”
De ontkerkelijking is een feit, maar de nieuwe overste in Panningen gelooft niet in het verdwijnen van de religie. “De religie blijft. Het maakt een transformatie door. De vorm van beleving wordt anders. Vroeger vond religiositeit plaats binnen de kerk. Nu daarbuiten. Vroeger vond religiositeit plaats in de uitdrukking van het geloof. Nu meer in het doen.
“Het gaat niet meer direct om liefde voor de naasten, maar meer om het lief zijn voor de naasten. Het zorgen voor zieken, voor kwetsbaren en voor armen is gebleven. Ook dit is liefde. Dus dit is ook religiositeit.
“Voor mij is God liefde. Dat geldt misschien niet voor iedereen. Mensen die zeggen niet in God te geloven, geloven misschien wel in liefde, rechtvaardigheid, vrede en vreugde. Voor mij is ook dat een geloof in God.”

Uit: Hallo. Peel & Maas, 22-10-2020